Categorieën
Preek

Een nieuwe regering

Op deze vijfde zondag in de Veertigdagentijd preekte ik over Johannes 12:20-26. Het gaat daar over de vraag wie ons regeert. Heel toepasselijk op deze zondag na de verkiezingen.

Het was de week van Sigrid Kaag, van Mark Rutte, van Thierry Baudet. Het was niet de week van Jesse Klaver, Wopke Hoekstra en Lilian Marijnissen. Nederland heeft gekozen. De kiezer heeft gesproken.

Inmiddels zitten we al in de fase van het analyseren. Wat zegt deze verkiezingsuitslag? Het lijkt erop dat Nederland verrechtst, maar dat komt misschien ook doordat de rechtse partijen verlinksen. Nederland lijkt ook steeds liberaler te worden, ook in de zin van niet-religieus of zelfs anti-confessioneel.

De duiding van de verkiezingsuitslag is ook van belang voor wat er nu komt: de vorming van een nieuwe regering. Wie kan en wil met wie regeren? De partijen die tot nu de coalitie vormden hebben hun meerderheid in de Tweede Kamer uitgebreid. Gaan ze ook met z’n vieren verder, of wordt de ChristenUnie ingewisseld voor een niet-confessionele liberale partij?

Wat valt er vanuit het christelijk geloof over deze verkiezingsuitslag te zeggen? Moeten we ons zorgen maken over dat anti-confessionele? Of is het juist beter om onze politieke keuzes niet met een religieus sausje te overgieten? Je zou vanuit het christelijk geloof ook kunnen zeggen: moeten we niet vooral danken dat we mochten kiezen, dat we in een democratie leven, dat God ons zoveel vrede en vrijheid schenkt? Waar hebben we dat aan verdiend?

Misschien dat het belangrijkste wat je vanuit het christelijk geloof kunt zeggen wel een nuchter woord van relativering is. Wie ons regeren is belangrijk, maar daarover hebben we vanuit het Evangelie ook nog iets anders te zeggen.

Johannes 12 gaat precies daarover. Onze lezing zegt: er is een nieuwe regering, we hebben een nieuwe heerser, we hebben een nieuwe Heer… en Hij hangt aan een kruis!

Ik wil in deze preek uitleggen hoe onze lezing dat vertelt en wat dat voor ons betekent.

Laten we bij het begin beginnen. Er komen Grieken op het toneel van het Evangelie. Ze zijn in Jeruzalem voor het Pesachfeest, ‘om te aanbidden’. Deze Grieken zijn waarschijnlijk proselieten. Proseliet komt van het Griekse werkwoord ‘erbij gekomen’. Deze Grieken zijn bij het joodse volk gekomen. Ze zijn in Jeruzalem om het Pesachfeest te vieren (11:55) en ze hebben ongetwijfeld gehoord van die vreemde rabbi uit Nazareth.

En dus willen deze proselieten Jezus wel zien. Dat is natuurlijk iets moois. Ze hebben over Jezus gehoord en ze zijn nieuwsgierig geworden. Geweldig toch? Ze hebben al ontdekt dat de God van Israël de enige God is, zullen ze nu ook ontdekken dat die God de Vader van Jezus Christus is? Wat een missionaire kans! 

Die Grieken, dat zij wij. Wij zijn ook heidenen die erbij gekomen zijn. We doen er dus goed aan goed op te letten wat er gebeurt met die Griekse godzoekers. ‘Nu was er ook een aantal Woerdenaren naar het feest gekomen om God te aanbidden…’

Nu lijkt het alsof Jezus helemaal niet reageert op de komst van die Grieken. Het blijft zelfs onduidelijk of die Grieken wel bij Jezus gekomen zijn. We horen alleen dat Filippus Andreas benadert en dat ze samen het verzoek van de Grieken bij Jezus neerleggen. En Jezus begint dan ogenschijnlijk over iets heel anders. ‘De tijd is gekomen dat de Mensenzoon tot majesteit wordt verheven.’

Hoewel Jezus niet ingaat op de wens van de Grieken om Hem te zien, is wel duidelijk dat hun verzoek Hem veel doet. Hij realiseert zich door die Grieken dat het moment daar is. Zijn ‘uur’ is gekomen. Het moment waar zijn hele bestaan op gericht was, het moment wat bepaalt wie Hij is, dat is nu. Nu gaat het gebeuren. Nu zal het gebeuren. 

Zoals een militair honderden keren traint om in een gevechtssituatie niet te vluchten maar te vechten, zoals een voetballer honderden penalty’s neemt op de training om in de laatste minuut van de extra tijd van de finale een strafschop binnen te schieten, zo is de komst van die Grieken het moment voor Jezus om te doen wat Hij moet doen.

Waarom roepen die Grieken dat op? Ik heb daar iets over geschreven in onze digitale Veertigdagentijdkalender. Ik ga in deze preek iets anders zeggen. Het is niet met elkaar in tegenspraak, maar het is een ander accent. Die Grieken zijn voor Jezus de eerste vruchten van zijn missie. Jezus ziet hen als de eersten in een eindeloze rij. De volken zullen komen, de heidenen zullen Israëls God leren kennen. Die Grieken zijn de allereersten en er zullen er nog velen volgen. Grieken, heidenen, Woerdenaren…

Maar zij zullen alleen komen als Jezus zijn weg helemaal gaat, zijn missie geheel volbrengt. Jezus’ missie was het dienen van God. Het dienen van God. Het dienen van God in een wereld die vele goden dient. Het dienen van God wat in een goddeloze wereld alleen maar kon uitlopen op zijn dood.

En die wereld dacht dat zijn dood hun overwinning zou zijn. Dat zij dan eindelijk God eruit hadden gewerkt. Dat ze niet meer lastiggevallen zouden worden door waarheid, goedheid, gerechtigheid, vergeving, vrijheid en vooral liefde. Dat ze eindelijk vrij spel zouden hebben. Dat ze de mensen in hun macht zouden krijgen.

Maar niets is minder waar. En Jezus weet dat. Zijn dood is zijn overwinning. Het is de onttroning van de machten. Het is de bevrijding van de mensheid. Wie gelooft in Hem is vrij. Wie gelooft in Hem ontvangt vergeving. Wie gelooft in Hem weet wat liefde is. 

En dat geloof is voor iedereen, voor alle volken, voor joden en heidenen. Daarom weet Jezus dat zijn uur gekomen is als die Grieken zich aandienen. ‘Als Hij aan het kruis is gestorven, zal ‘iedereen’ vrij zijn om tot Hem te komen en zo de levende en ware God te ontdekken.’ (Tom Wright, Goede Vrijdag, p. 373)

Daarom krijgen die Grieken Hem nu ook nog niet te zien. Onze lezing eindigt ermee dat Jezus weggaat en zich schuilhoudt. Zijn tijd is gekomen, maar voor een ontmoeting is het nu nog te vroeg. 

We moeten nog even wachten. Jezus zegt: ‘Wanneer ik van de aarde omhooggeheven word, zal ik iedereen naar mij toe halen.’ Dat omhooggeheven worden duidt op Jezus’ kruisiging. Soms is er wel van gemaakt dat het zou gaan om Jezus’ hemelvaart, maar dat klopt niet. In het Aramees was omhoogheffen een synoniem voor kruisigen. En als je er hemelvaart van maakt, dan klopt de vraag van de menigte die op Jezus’ woorden volgt ook niet. Ze zeggen: ‘Maar wij hebben […] begrepen dat de messias eeuwig blijft leven, […] waarom zegt u dan dat de Mensenzoon omhooggeheven moet worden?’ De menigte hoort omhooggeheven overduidelijk als gekruisigd worden.

Als Hij gekruisigd is, dan zal Hij allen tot zich trekken. Dat is het moment om Hem te ontmoeten. Wie Jezus wil zien, zoals die Grieken, die moet komen kijken als Hij gekruisigd is.  Een man, doodgemarteld aan een kruis. Wie wil dat zien? Het is niet om aan te zien. 

Het is opmerkelijk dat er staat dat Jezus ‘iedereen naar zich toe zal halen’. Hij trekt ons. Wij worden naar dat kruis toegetrokken. Het is niet langer ons initiatief, onze nieuwsgierigheid. Het is de Heer die ons confronteert met zichzelf. 

Midden in onze werkelijkheid staat het kruis van Christus. En allemaal worden we ermee geconfronteerd. Hier wordt ons allemaal onthuld waar het op uit draait. Gods Zoon die sterft. Het is de ontmaskering van onze goede bedoelingen en het idee dat het wel meevalt. Kijk dan! Zie je het? 

Wat je ook ziet, als je echt kijkt, is dat het kruis een troon is. ‘God regeert vanaf het hout.’ Alle machten die zich tegen God verzetten, alle machten die het mens-zijn bedreigen, al deze machten worden onttroond door Jezus aan het kruis. ‘Nu wordt het oordeel over deze wereld geveld, nu zal de heerser van deze wereld uitgebannen worden.’

Zo regeert God. Jezus gaat de weg van gehoorzaamheid en liefde. Het is de weg van de graankorrel. Het is vruchtdragen door te sterven. Miljoenen, miljarden geloofden, geloven en zullen geloven in Hem. En waar zij Jezus volgden, volgen en zullen volgen, daar regeert God, daar is zijn nieuwe wereld al begonnen. 

Belangrijker dan wie ons vanuit Den Haag regeren is dat Jezus Christus ons regeert vanaf het kruis. Zo gaan wij op weg naar de Goede Week, naar Goede Vrijdag én Pasen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s