Categorieën
Preek

Als een kind

Vanmorgen preekte ik over 2 Koningen 5, de genezing van Naäman. Het gaat in dat verhaal om meer dan alleen het wonder. Zoals altijd eigenlijk bij genezingsverhalen in de Bijbel.

De eigenlijke held van het verhaal van Naäman is niet de legeraanvoerder zelf. En ook niet de koningen van Aram en Israël. Meestal zijn koningen de hoofdpersoon in oud-Oosterse verhalen. De koning van Israël komt zelfs nogal paniekerig en theatraal uit de hoek. Ook de profeet Elisa heeft geen bijster grote rol. Al kiest hij daar natuurlijk zelf voor.

Nee, de held van het verhaal is natuurlijk dat meisje. Het slavinnetje van de vrouw van Naäman. Een kind nog. Er staat dat ze door de Arameeërs op een van hun strooptochten uit Israël was meegevoerd. Dat roept gruwelijke beelden op. Wat is er gebeurd met de ouders van het meisje? En met de rest van haar familie? Wat heeft zij al niet gezien in haar jonge leventje? En nu, moederziel alleen, in Damascus, de hoofdstad van Aram. Ver weg van alles. Daar zit ze dan, in haar bubbel. We zouden het best begrijpen als ze daar zou wegkwijnen. Waar haal je de moed en energie vandaan om in zo’n situatie overeind te blijven? Vanuit onze eigen bubbels kunnen we ons wel in haar verplaatsen.

Het meisje blijkt echter niet in zichzelf gekeerd geraakt. Als het noodlot haar meester treft, horen we niet van wraak of schouderophalen – zo van: na alles wat je mij en vele anderen hebt aangedaan, is dit hij verdiende loon – nee, we lezen dat ze de vrouw van Naäman wijst op de profeet in Samaria. Het meisje herinnert zich de man van God. Het meisje heeft het geloof behouden. Ze is niet op God afgeknapt, om alles wat haar overkomen is. 

Dat zie je wel vaker, dat juist zij die het meeste lijden moeten ondergaan, God blijven vasthouden. Het verwijt dat God altijd lijden maar toelaat, wordt meestal gemaakt door hen die behoorlijk comfortabel leven hebben. In hun warme huizen, gezeten in hun leunstoel, met een glas in de hand en iets te knabbelen op tafel roepen ze dat ze echt niet meer in God kunnen geloven ‘want er is zoveel leed in de wereld’. 

Nee, dan zij die echt wat te lijden hebben. Zij houden in het diepste donker vast aan God. Nee, zij hebben geen antwoord op hun bange vragen. Zij hebben geen vrede met wat er gebeurt. Zij vinden geen troost in alles wat hen ooit geleerd is. Maar toch… zij geloven. Niet als prestatie of kwaliteit, maar als iets wat ze ontvangen, tegen alles in.

Dat meisje in dat grote huis in die grote stad Damascus, zij gelooft. Zij gelooft en daarom is zij meer dan slachtoffer. En daarom is Naäman meer dan dader voor haar. En dus kan zij haar mond open doen. Niet voor een klacht of aanklacht, maar voor woorden van hoop en verlangen. ‘Ach, kon mijn meester naar de profeet in Samaria gaan, die zou hem wel genezen.’ Eenvoudig en ongekunsteld zegt zij wat zij gelooft.

Het meisje gelooft, en dat maakt haar ook geloofwaardig. Als zij over de profeet begint tegen haar meesteres, dan wordt er geluisterd. Die vrouw had ook kunnen zeggen: Houd je mond, wie denk je wel dat je bent? Of: wat heb ik met die profeten maken? En in die God van jou geloof ik niet. Of: je denkt toch niet dat mijn man Samaria gaat? Maar nee, de vrouw luistert naar het meisje. Zij luistert naar het kind.

In het grote huis van Naäman wordt geluisterd naar de jongste bediende, het kleinste kind. De generaal doet wat een slavinnetje zegt. Het is de wereld op zijn kop. Als de nood aan de man komt heb je niets aan je leger, aan je macht en je agressie. Dan ben je afhankelijk van wie een woord van hoop en verlangen spreekt. 

In Israël weet men dat, dat de kleine groot is en de grote klein zal worden. Zou dat ook zijn  waarom Elisa niet naar buiten komt om Naäman te genezen? Omdat Naäman niet alleen van buiten geheeld moet worden, maar ook van binnen moeten worden gereinigd? Naäman leert dat hij niets heeft aan alles wat ik dacht te hebben en te zijn. De profeet vindt hem niet belangrijk genoeg om zijn bed uit te komen en hij moet zich wassen in een moddersloot. Onuitstaanbaar. 

Maar als Naäman uit het water omhoogkomt, dan is zijn huid ‘als de huid van een kind’, zo staat er. Naäman wordt opnieuw geboren door kopje onder te gaan in het water van de Jordaan. Het lijkt wel alsof hij gedoopt wordt. Zijn oude mens, hoogmoedig en gewelddadig, blijft achter in het water en een nieuw mens vereist uit de stroom. Met een huid zo zacht als die van een kind. De generaal is een jongetje geworden. Hij is gered. Gezond én gered.

Jezus heeft gezegd dat wie niet wordt als een kind het Koninkrijk van God niet binnen kan gaan. Wij moeten allemaal leren wat Naäman heeft geleerd. Dat wie groot wil zijn klein moet worden. Dat we gedoopt moeten worden. Kopje onder, klein, de oude mens afleggen en de nieuwe mens aandoen.

Het christelijk geloof is ook niet van het grote gebaar. Van grootse en meeslepende gebeurtenissen. Het is veel meer de eenvoud. Eenvoudig en klein. Naäman luistert naar zijn slavinnetje, naar de knecht van Elisa en naar zijn eigen knechten en alleen zo vindt hij genezing. Geloven is luisteren naar wat je gezegd wordt, niet door de grote en luidruchtige stemmen die overal klinken, maar naar de stille en zachte stem. De stem van kleine mensen. De stem van die je wijst op God, de stem van de verkondiging. 

Dat is wat ons te doen staat. Dichtbij de eenvoud te blijven. Als mens en als kerk is dat de weg naar genezing. 

Het christelijk geloof is niet van het grote gebaar. Toen Jezus Christus wist dat zijn einde naderde en Hij zijn vrienden wilde helpen daar mee om te gaan, nam Hij het gewone eten en drinken, brood en wijn. En Hij leerde ons ze te delen. Om te leren voorbij zijn dood te zien dat Hij zichzelf gaf en uitdeelt. Dat door zijn dood een nieuw leven begint. 

Zo meteen vieren wij het avondmaal. Het is niet veel bijzonders. Een stukje brood, een slokje wijn. Maar het is in de eenvoud van breken en delen dat wij genezen worden. Genezen van onze hoogmoed en egoïsme. Genezen om opnieuw te gaan leven. Als een nieuw mens. Als een kind.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s