Categorieën
Preek

Drie keer Jesaja

Vandaag lazen we in de dienst Jesaja 65:17-25. Ik hing mijn preek erover op aan drie varianten die ik bij deze tekst maakte.

Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. ‘Zie, ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.’ Zie. Kijken wij op? Kijken wij daar van op? Gaat ons hart er sneller van kloppen? Raakt dit lied van Jesaja ons? Raakt het ons verlangen? Daar moeten we het denk ik vandaag over hebben. Over verlangen. Waar verlangen wij naar?

Jesaja 2020

Zie, ik schep een nieuw vaccin en een nieuwe wereld, 
Corona raakt in vergetelheid, 
het komt niemand ooit nog voor de geest. 
Er zal alleen maar blijdschap zijn 
en groot gejuich om wat ik schep. 
Ik herschep Nederland in een jubelend land 
en schenk haar bevolking vreugde. 
Dan zal het altijd Black Friday zijn 
en zelfs met Kerst zullen zij shoppen. 
Overdadige feestmalen zullen zij eten, 
ja heel de familie zit aan tafel. 
Zij zullen eten van wat zij verbouwd hebben, 
veel meer dan dat. 
De vrucht van de wijnstok maakt hen dronken; 
het lam en het rund zullen zij bereiden; 
vol en zat zullen zij worden.
Hun kinderen zullen niet weten wat matigheid is, 
ze denken: altijd, alles, overal.
Miljoenen aan vuurwerk gaan de lucht weer in, 
het is een groot knalfeest.
Niemand die niet shopt, niemand die niet volgevreten is, 
in heel het land – zegt… 

Waar verlangen wij naar? Naar meer van het zelfde? Terug naar de wereld zoals wij die gemaakt hadden? Vanaf het begin ben ik er niet gerust op geweest dat deze crisis ons zou veranderen. En hoe langer het duurt des te ongeruster word ik. Aan de andere kant, we hadden kunnen weten: nieuwe dingen komen niet van mensen, alleen God kan iets nieuws, Hij is de schepper. ‘Zie, ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.’ 

Verlangen naar iets nieuws is verlangen naar God. En hoe zit het daarmee, met ons verlangen naar God? De vraag naar ons verlangen heeft dus alles te maken met secularisatie. 

Secularisatie wordt vaak gezien als een ruimtelijk begrip. Het betekent dan meestal ontkerkelijking. Je gaat van de ruimte van de kerk naar de ruimte van de wereld. Als je het zo bekijkt, dan zijn mensen in de kerk niet geseculariseerd en mensen daarbuiten wel. Maar is dat wel zo? Het gaat in het geloof toch niet om de vraag in welke ruimte wij ons bevinden, om de plek waar wij onze zondagochtend doorbrengen? Het gaat er in het christelijk geloof toch om dat wij een leven voor Gods aangezicht, waar wij ook zijn? 

Beseffen wij dat? Beseffen wij dat nog? Ik denk dat er veel voor te zeggen is om secularisatie niet alleen als een ruimtelijk begrip op te vatten, maar als een innerlijk begrip. Wat krijgt in ons leven de meeste aandacht, wat krijgt voorrang, welke verlangen voert de boventoon? Als je het zo bekijkt, dan kunnen ook mensen in de kerk, dan kunnen ook wij heel geseculariseerd zijn. We komen wel, we kijken wel, maar in ons leven zijn zoveel andere dingen belangrijk: een succesvol gezin zijn, een mooi huis hebben, carrière maken, vriendschappen onderhouden, een gezond en slank lijf hebben, vakanties vieren.

Is dat dan verkeerd? Kan dat alles niet als goede gave van God ontvangen worden? Mag een mens niet verlangen naar gezondheid, naar een onbezorgd leven voor zijn kinderen, naar waardering voor al dan niet betaald werk? Wij kunnen toch niet ongevoelig zijn voor voorbeeldfiguren die werk en gezin moeiteloos combineren, die een mooi huis bewonen, die jaarlijks een heerlijke vakantie beleven? Nee, maar de vraag is of er naast al deze verlangens nog ruimte is voor het verlangen naar God? Sterker nog, kan het verlangen naar God onze andere verlangens nog overstijgen? Kan dat verlangen naar God nog richting geven aan ons leven? Wat krijgt onze tijd, onze aandacht en ons geld? God? Zijn nieuwe wereld? Ik ben zomaar bang dat dat heel vaak niet zo is.

Het is ook niet niks te verlangen naar Gods nieuwe wereld. De komst van die wereld betekent het einde van de wereld zoals die is. Het betekent een oordeel over de wereld zoals die is. Het betekent oordeel over onze wereld, over ons leven. Het betekent een pijnlijk proces van zuivering en reiniging, waarin wij alle egoïsme en gemakzucht kwijtraken. Onze verlangens hebben ook duistere kanten. Nee, wij zullen Gods nieuwe wereld niet zonder kleerscheuren binnengaan. Niet zonder pijn, niet zonder loslaten.

Wie het verlangen naar Gods nieuwe wereld richting laat geven aan zijn leven gaat zien dat we leven in een wereld die daar in zoveel opzichten helemaal niet op lijkt. De omgekeerde wereld.

Jesaja 65 in negatief

Zie, een grijze hemel en een oude aarde.

Wat er vroeger was raken we maar niet kwijt, 

het staat ons allemaal nog zo helder voor de geest. 

Er is zoveel verdriet en zoveel gejammer om wat kapot is. 

Jeruzalem is een verdeelde stad, 

haar bevolking zonder hoop. 

Over Jeruzalem kun je alleen maar huilen, 

en verdrietig zijn over haar volk. 

Alleen geween een geweeklaag wordt daar nog gehoord. 

Er zijn zuigelingen die maar een paar dagen leven, 

zoveel leven onvoltooid; 

kinderen sterven nog geen jaar oud 

en wie 100 wordt is een eenzame uitzondering. 

We bouwen huizen, maar zullen er nooit in wonen;

we planten wijngaarden, maar eten nooit van de opbrengst; 

in wat wij bouwen, woont een ander; 

en wat wij planten eet een ander op. 

Onze dagen zijn als het gras; 

wij genieten maar zelden van het werk van onze handen. 

We matten ons af 

en er worden kinderen geboren voor een verschrikkelijk lot.

Wij, en ons nageslacht, gezegend door de HEER?

Wij roepen, maar hij antwoord niet;

wij spreken, maar of Hij ons hoort…

De wolf eet het lam, 

de leeuw het rund, 

de slang bijt… 

Ieder doet kwaad, allen stichten onheil,

een grote berg onheiligheid.

Wie zich door de hemel uit de droom laat helpen dat het met ons nog wel meevalt en dat het misschien vanzelf wel goedkomt, die voedt een innerlijk verlangen naar God. Niet dat je je eigen secularisatie zomaar helemaal kwijt bent, dat is bijna onmogelijk als de westerse mens in de 21e eeuw, maar je leven krijgt een andere richting. Je leven gaat niet alleen maar over hebben en zijn, maar over verwachten en komen. De toekomst is niet alleen maar de voortzetting van wat jij nu hebt en bent, maar toekomst is wat er uit Gods werkelijkheid naar je toe komt. Die daarmee rekening houdt, zo goed en zo kwaad als dat gaat, die weet wat Advent is.

Jesaja in Advent 2020

Zie, ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. 

Wat er vroeger was raakt in vergetelheid, 

het komt niemand ooit nog voor de geest. 

Er zal alleen maar blijdschap zijn en groot gejuich omdat ik schep.

Jeruzalem opnieuw de stad van de vrede, 

voor Palestijn en Jood,

ruimte waar ieder in U gelooft, 

jood, moslim en christen.

Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde,

Waar ieder mens houdt van het leven, 

En elke dag een nieuw begin is.

Dan wordt geen meisje meer gepest, 

geen jongen meer vernederd. 

Dan wordt ieder genoemd bij zijn naam 

en niet aangeduid met zijn kleur.

De voedselbank ligt er verlaten bij 

en elk huis is een inloophuis. 

OMT en complotdenker zitten aan één tafel, 

en ieder is immuun voor hoogmoed en boosheid.

Vluchtelingenkampen zijn leeg, 

geen mens heet illegaal meer.

Ziekenhuizen sluiten hun deuren, 

zorgpersoneel geniet van de rust.

Geen dier wordt meer gegeten, 

geen lam, geen rund, 

niemand die ooit van stikstof heeft gehoord

en wat de aarde voortbrengt is ons genoeg. 

Niemand doet kwaad, niemand sticht onheil 

op heel mijn heilige berg – zegt de HEER.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s