Categorieën
Preek

Patronen en incidenten

Vanmorgen hield ik een overdenking in de uitzending vanuit de Dorpskerk. Vanwege de Coronacrisis houden we geen diensten, maar zenden we middaggebeden uit. Ze zijn hier terug te zien. Mijn overdenking deed ik voor het eerst via een autocue. Voor een eerste keer ben ik heel tevreden over het resultaat.

We lezen verder uit Exodus. Mozes is bezig het volk Israël te bevrijden uit Egypte, maar de farao ligt dwars. Er komen plagen om hem op andere gedachten te brengen. We zijn in het verhaal inmiddels bij de zevende plaag. Ik lees voor u Exodus 9 vanaf vers 13.

Lezen Exodus 9:13-18, 22-30 en 33-35

Het zal ongeveer het jaar 2000 zijn geweest dat ik een hagelbui meemaakte met hagelstenen zo groot als tennisballen. Ik was thuis, bij mijn ouders. Ik herinner me nog mijn paniek, hoe ik naar boven rende om mijn kleine broertje te zoeken en hoe ik me opeens realiseerde dat hij beneden bij mijn moeder was. En hoe toen ik net de trap weer was afgestormd de ruit van de vide bezweek en vlak achter mij de stukken glas neervielen.

Zo kun je gruwelen bij de verhalen over die plagen in Egypte. Maar er is meer. Die verhalen willen meer dan ons de rillingen bezorgen. Ze willen ons iets leren. Iets wat van levensbelang is.

Tien plagen zijn er. Dat wil niet zeggen 9 plus 1, maar dat het gaat om een totaalpakket. Zoals de Tien Geboden ons de hele weg van de vrijheid wijzen, zo vertellen deze 10 plagen over het verzet tegen die vrijheid. Dat verzet is geen incident, maar een patroon.

Want het gaat telkens op dezelfde manier. Het begint met een appèl – dit kan zo niet langer, laat mijn volk gaan! Maar het appèl wordt in de wind geslagen, men wil er niet aan. De consequentie daarvan blijft niet uit, een plaag dient zich aan. Die rampspoed leidt tot twijfel. Maar zodra het weer voorbij is, volgt weer de weigering, er verandert niets. En dan begint het weer van voor af aan: appèl, verzet, plaag, inkeer, einde van de plaag, twijfel, toch geen verandering, enzovoort.

En dat dus tien keer. Tien keer ja, maar toch nee. Tien keer gedacht dat het nu echt anders moet, en toch blijft alles zoals het was. Tien keer vertikken te veranderen.

Dat komt akelig dichtbij deze dagen. 

‘Na deze crisis kunnen we niet gewoon verdergaan zoals we altijd deden’, zei Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, deze week. Ik hoop van harte dat hij gelijk krijgt, maar ik ben er niet gerust op. Het is zo moeilijk echt te veranderen.

Het valt mij op dat negen van de tien plagen ecologische plagen zijn. Watertekort, kikkers, luizen, steekvliegen, veepest, zweren, hagel, sprinkhanen, zonsverduistering. Negen keer is de natuur grondig van slag.

Heeft ook de Coronacrisis niet te maken met de manier waarop wij de aarde bewonen? Het ontstaan en de verspreiding van het virus hebben alles te maken met onze manier van leven. Het begon in China op een overvolle markt waar levende dieren werden verhandeld en het verspreidde zich in no time over de hele aarde. Onze behoefte aan consumeren en reizen speelt een grote rol. En bij de bestrijding van het virus lijken economische belangen zwaarder te hebben gewogen dan volksgezondheid. En nu is het te laat. De natuur heeft zich tegen ons gekeerd.

Hoe vaak hebben we niet tegen elkaar gezegd: hoe lang gaat dit nog goed? Dit kan toch niet altijd maar zo doorgaan?

Nu is het zo ver. Een wereld die altijd alles meteen wil, kan nu even heel weinig en we hebben nog geen idee hoe lang dat gaat duren.

En straks, als het allemaal voorbij is, gaan we dan gewoon verder met het uitputten van de aarde en het laten voortduren van onrecht? Is Corona straks niet meer dan een incident? Of gaat dit ons patroon veranderen? Kiezen we nu voor de vrijheid? De vrijheid van niet alles willen, de vrijheid van genoeg, de vrijheid van eerlijk delen?

Er is het patroon van het verzet en er is het patroon van de vrijheid. Wat kiezen we?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s