Hemelvaart…

Ook in de Protestantse Gemeente Barendrecht is Hemelvaart het stiefkindje van de christelijke feesten. De dienst die op deze dag wordt gehouden wordt niet druk bezocht. Ik mocht dit jaar voorgaan. Ik besloot dicht bij mijzelf te blijven en naar Jezus’ Hemelvaart te kijken vanuit wat ik hoorde en beleefde tijdens een recent verblijf in Taizé.

Vorige week was ik te gast bij de gemeenschap van Taizé. En met mij honderden anderen uit alle delen van de wereld. De gemeenschap van Taizé bestaat uit ongeveer honderd broeders die op die heuvel in het Franse Bourgondië een leven van eenvoud en gebed leiden, én die er aardigheid in hebben – al decennialang – jonge en iets minder jonge mensen te ontvangen om met hen te zoeken naar de betekenis van het christelijk geloof.

Drie keer per dag vindt er in Taizé een gebedsdienst plaats. Het bijzondere van Taizé is dat het een oecumenische gemeenschap is. Er zijn protestantse en rooms-katholieke elementen te herkennen in hun liturgie en theologie, maar ook elementen uit die andere grote kerkfamilie, de Oosters-orthodoxe kerken.

Een van de dingen die uit de Oosters-orthodoxe kerken komt is de nadruk op de opstanding. Je merkt deze weken in Taizé aan alles dat het Paastijd is. Kijk, wij vieren ook Pasen, maar daarna gaan we min of meer over tot de orde van de dag. In de kerk tellen we nog wel de zondagen na Pasen, maar verder niet. Nee, dan Taizé. Tijdens de gebedsdiensten klinken weken lang veel liederen over de opstanding en in de lezingen gaat het er ook telkens over. Zo denk je er drie keer per dag over na: wat betekent het dat Jezus Christus is opgestaan? En dat is geen theorie, maar de focus is: wat betekent zijn opstanding voor mij? Waar zie ik opstanding? Hoe kan ik mij daar meer op afstemmen? En zo, beetje bij beetje, wordt Pasen meer dan een feestdag. Geen feest-dag, maar het wordt een manier van leven. Een leven van eenvoud, vreugde en barmhartigheid om het met woorden van frère Roger te zeggen.

In Taizé zijn Pasen, Hemelvaart en Pinksteren een eenheid. Geen losse feestdagen, maar een samenhangende gevulde tijd. En zo komen we weer bij waar in het aan het begin van de dienst over had. Over de verzelfstandiging van Jezus’ hemelvaart.

Wat is nu het probleem als je Christus’ hemelvaart verzelfstandigt? Simpel gezegd: Jezus komt op afstand te staan, de heilige Geest komt in de lucht te hangen en wij lopen vast. Terwijl het er om gaat dat Jezus ons nabij is, de heilige Geest in ons woont en wij in beweging komen, op weg gaan, Christus navolgen.

Daarom wil ik vanmorgen stilstaan bij een tekst die eigenlijk helemaal niet gaat over Jezus’ hemelvaart, maar over zijn opstanding. En dan komt de hemel ook ter sprake. Ook de keuze voor deze tekst dank ik aan mijn verblijf bij de broeders.

In Taizé werd vorige week elke morgen een stukje uit hoofdstuk 15 van de Eerste brief aan de Korintiërs voorgelezen. In het Frans lecture de première lettre de Saint Paul aux Corinthiens en in het Engels A reading from the first letter of Saint Paul to the Corintians.

Ik wil met u vanmorgen ook een paar stukjes uit dat hoofdstuk lezen. Met bij wijze van preek hier en daar wat toelichting.

Voor Paulus is het ook allemaal één goddelijke daad: opwekking, verhoging, uitstorting van de Geest. Paulus heeft het in 1 Korintiërs 15 daarom ook niet over het lege graf. 58 verzen over de opstanding, maar niets over het graf. Paulus heeft het wel over Jezus’ dood, zijn opwekking, door God en zijn verschijningen. [vers 3-8] Het belangrijkste dat ik u heb doorgegeven, heb ik op mijn beurt ook weer ontvangen: dat Christus voor onze zonden is gestorven, zoals in de Schriften staat, 4dat hij is begraven en op de derde dag is opgewekt, zoals in de Schriften staat, 5en dat hij is verschenen aan Kefas en vervolgens aan de twaalf leerlingen. 6Daarna is hij verschenen aan meer dan vijfhonderd broeders en zusters tegelijk, van wie er enkelen gestorven zijn, maar de meesten nu nog leven. 7Vervolgens is hij aan Jakobus verschenen en daarna aan alle apostelen. 8Pas op het laatst is hij ook aan mij verschenen, aan het misbaksel dat ik was.

(Dat misbaksel is trouwens interessant. De vorige keer dat ik hier was, hadden we het over die nephilimuit Genesis 6. De NBV vertaalt dat als ‘giganten’, maar nephilimbetekent ook misbaksels. Paulus noemt zichzelf hier zo’n nephil. In de Hebreeuws vertaling van het Nieuwe Testament staat dat woord. Hij was zo’n mens die dacht dat hij heel wat was, dat hij de wereld naar zijn hand kon zetten, dat hij kon doen en laten wat hij wilde. Maar zijn hele leven kwam tussen aanhalingstekens te staan. De gigant ontdekte dat hij een misbaksel was. Maar de schrik van zijn leven bleek de redding van zijn leven!)

Maar waar het mij nu om gaat, is dat Paulus de doorgaande lijn benadrukt: gestorven, opgewekt, verschenen. En hij maakt geen verschil tussen die verschijningen aan de leerlingen in die veertig dagen en wat hem jaren later op de weg naar Damascus overkwam. Jezus’ nabijheid is door zijn hemelvaart dus niet wezenlijk veranderd.

Als je Jezus’ hemelvaart verzelfstandigt, dan sluit je Hem ook op in de hemel. Dan is Hij dáár en dus niet híer. En als dat daar – de hemel – dan niet meer past in je moderne wereldbeeld, dan is Hij opeens nergens meer. Dan is Hij weg en kun je geen contact meer met Hem maken.

Nee, zegt Paulus, Hij is de levende. Hij bestaat voorbij de dood. God zorgt daarvoor. Dat is de kern van ons geloof. [vers 20-23] 20 Maar Christus is werkelijk uit de dood opgewekt, als de eerste van de gestorvenen. 21Zoals de dood er is gekomen door een mens, zo is ook de opstanding uit de dood er gekomen door een mens. 2 2Zoals wij door Adam allen sterven, zo zullen wij door Christus allen levend worden gemaakt. 23 Maar ieder op de voor hem bepaalde tijd: Christus als eerste en daarna, wanneer hij komt, zij die hem toebehoren. 

En zo, als Hij de levende is, kan ook de hemel weer ter sprake komen. Zo kan het gebeuren dat Paulus over het randje van de afgrond van de dood durft te kijken. Als Christus uit de dood is opgewekt, dan wij ook.

Hoe zit dat? Als iets een harde grens is, dan is het toch wel de dood? De mens die in het vuur of in de aarde terugkeert tot het stof waar hij uit genomen is? Paulus legt zijn lezers een dergelijke vraag in de mond. [vers 35] Nu zou iemand kunnen vragen: ‘Maar hoe worden de doden opgewekt? Hoe zou hun lichaam eruit moeten zien?’ Je zou kunnen zeggen: Dat kan toch niet? Wat moet ik me daarbij voorstellen? Hoe kan een lichaam dat vergaan is, weer een levend mens worden?

Paulus reageert met de fijngevoeligheid die we van hem gewend zijn. [vers 36a] 36 Dwaas die u bent!Maar dan komt er vervolgens iets moois. [vers 36b-37] Als u iets zaait, moet dat eerst sterven voordat het tot leven kan komen. 37 En wat u zaait heeft nog niet de vorm die het later krijgt; het is nog maar een naakte korrel, een graankorrel misschien of iets anders.De evangelist Johannes tekent vergelijkbare woorden over een graankorrel op uit de mond van Jezus zelf. ‘Als een graankorrel niet in de aarde valt en sterft, blijft het één graankorrel, maar wanneer hij sterft draagt hij veel vrucht.’ (Johannes 12:24)

Jezus Christus is de graankorrel die valt in de akker van de aarde. Daar sterft Hij. En zijn opwekking is dat Hij veel vrucht draagt. Hij staat op in de vruchten die Hij draagt. De eerste graankorrel is er niet meer, maar leeft opnieuw in de vele graankorrels die uit hem voortkomen. Jezus Christus wordt opgewekt in de velen die worden zoals Hij.

De opwekking van Jezus Christus is dus niet dat Hij wordt wat Hij voor zijn dood ook al was, maar dat Hij na zijn dood iets anders wordt. Het is niet terug naar af, maar het begin van iets nieuws.

Paulus borduurt daarop voort. [vers 42-44a] 42 Zo zal het ook zijn wanneer de doden opstaan. Wat in vergankelijke vorm wordt gezaaid, wordt in onvergankelijke vorm opgewekt, 43 wat onaanzienlijk en zwak is wanneer het wordt gezaaid, wordt met schittering en kracht opgewekt. 44Er wordt een aards lichaam gezaaid, maar een geestelijk lichaam opgewekt. 

Een geestelijk lichaam. Wat een paradox! Maar Paulus kan het niet anders zeggen. Tegen hen die zeggen dat het lichaam niet belangrijk is, dat het gaat om de geest, zegt hij ‘lichaam’. Tegen hen die zeggen dat het alleen maar gaat om materie – Wij zijn ons brein– zegt hij ‘geest’. We moeten beide zeggen, alleen dan lukt het.

En zo kan ook de hemel weer ter sprake komen. [vers 47-49] 47 De eerste mens kwam uit de aarde voort en was stoffelijk, de tweede mens is hemels. 48 Ieder stoffelijk mens is als de eerste mens, ieder hemels mens is als de tweede. 49 Zoals we nu de gestalte van de stoffelijke mens hebben, zo zullen we straks de gestalte van de hemelse mens hebben.

De hemel is dus niet de plek waar Jezus naartoe verdwijnt, maar de plek waar vanuit wij vernieuwd worden.

Wij hebben het met elkaar geregeld over de vraag of wij elkaar na de dood zullen herkennen. Of er een hemel is waar wij weer samen zullen zijn. Ik geloof niet dat Paulus dat tegen zou spreken, maar hij daagt ons wel uit het ook anders te bekijken. Wij zullen ‘de gestalte van de hemelse mens hebben’. Dus, wat is blijvend aan een mens? Dat is alles waarin hij al lijkt op die hemelse mens. Wij zullen voortleven, herleven, voor zover wij nu al lijken op Jezus Christus, voor zover wij nu al lijken op die graankorrel die sterft en wordt opgewekt.

De vraag is daarom misschien niet of wij elkaar herkennen, maar of wij onszelf wel herkennen! Als wij nu niet lijken op Christus, zullen we er nog van opkijken hoe wij worden opgewekt!

Daar loopt het dus op uit. Dat wij gaan lijken op Jezus Christus. Dat wij worden als Hij: liefdevol, aandachtig, eerlijk, moedig, volhardend en bereid tot lijden. Dat lijkt misschien onbegonnen werk. Onszelf kennend en de wereld kennen. Maar, zo zegt Paulus, het heeft zin om het vol te houden en telkens opnieuw te proberen. Want alles wat je doet in navolging van Hem blijft, voor altijd. [vers 58] 58Kortom, geliefde broeders en zusters, wees standvastig en onwankelbaar en zet u altijd volledig in voor het werk van de Heer, in het besef dat door de Heer uw inspanningen nooit tevergeefs zijn.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s