Vasten

Voor ons kerkblad Klankbord schreef ik een overdenking voor de Veertigdagentijd onder de titel ‘Vasten’.

Ik ben een relatieve nieuwkomer als het om vasten gaat. Als ik even terugdenk, dan is dit pas de tiende vastentijd voor mij. Ik kom uit een traditie waar je wel lijdenszondagen had, maar geen Veertigdagentijd, geen tijd van vasten in de tijd voor Pasen. Vasten was iets rooms, en was dus bij voorbaat verdacht.

Inmiddels leef en werk ik in een traditie waar de Veertigdagentijd de lijdenszondagen heeft verdrongen. En er wordt door velen gevast. Men ontzegt zich alcohol, of zoetigheid, of vlees. Ieder het zijne. Ik vraag mij wel af of wij protestanten het ooit echt zullen leren. Er is in ieder geval geen gezamenlijke kerkelijke traditie. En onszelf kennende zal die er ook wel nooit komen…

Wat is vasten? Wie vast ontzegt zichzelf vrijwillig voor een bepaalde periode bepaald eten en/of drinken. Telt minder snoepen omdat de dokter je heeft aangeraden om af te vallen als vasten? Telt een dagje minder vlees als vasten? Telt (tijdelijk) stoppen met roken als vasten?

Of zit het hem niet in wát je laat staan? Zit het in wat het vasten met je doet? Vasten is bedoeld om je meer ontvankelijk te maken voor God en zijn Woord, en om te groeien in solidariteit met wie het moeilijk hebben. Tijdens de Veertigdagentijd volgen wij Christus op de weg van het lijden. Ons afzien van overdaad, ons genoegen nemen met minder, verbindt ons met Hem die alles kwijtraakt, loslaat.

In de Bijbel komt vasten geregeld voor. Mij viel op dat hoewel vasten dus vrij gebruikelijk is, het toch niet iets is waar God opdracht toe geeft. Het is een reactie van mensen op wat er gebeurt. Men vast vanwege rouw of om boete te doen. Zij die vasten hopen dat God daarop reageert, door te troosten of te vergeven. Vasten hoort er helemaal bij, maar…

Jesaja 58 is wel het beste voorbeeld van zo’n ‘maar’. God spreekt bij monde van zijn profeet: ‘Zeker, ze zoeken mij dag aan dag, vol verlangen om te ontdekken wat ik wil, […]. En ze vragen naar mijn rechtvaardige voorschriften en verlangen naar Gods nabijheid.’ Ja, prachtig allemaal. We hebben hier te maken met werkelijk zeer religieuze mensen. Men is spiritueel, zoekt verdieping, wil groeien in geloof. Maar het werkt niet. Men vraagt vertwijfeld: ‘Waarom ziet u niet dat wij vasten, en merkt u niet op dat wij ons onthouden?’

Wel, de vraag wordt in niet mis te verstane bewoordingen beantwoord: ‘Omdat jullie op je vastendagen nog handeldrijven en jullie arbeiders afbeulen, omdat jullie onder het vasten strijden en ruziën en vol vuur met elkaar op de vuist gaan.’ Vasten loopt het gevaar een religieuze oprisping worden. We ontzeggen onszelf wel iets, misschien zelfs veel, maar ondertussen houden we vast aan wat we eigenlijk zouden moeten loslaten. Jesaja 58 zou in onze tijd geschreven kunnen zijn. Eindeloos handeldrijven, arbeiders afbeulen, strijden en ruziën met elkaar.

Echt vasten, het vasten dat God het liefst heeft, dat is ‘boeien losmaken en het juk verbreken’. Echt vasten dat gaat over vrijheid, voor jezelf en voor een ander.

‘Wanneer je het juk van de onderdrukking uitbant, de beschuldigende vinger en de kwaadsprekerij, wanneer je de hongerige schenkt wat je zelf nodig hebt en de verdrukte gul onthaalt, dan zal je licht in het donker schijnen, je duisternis wordt als het licht van het middaguur.’

Wil ons een licht opgaan, wil ons vasten enige zin hebben, dan zullen we weg moeten blijven van de vraag wát we laten staan. Het gaat er meer om dat we oog krijgen voor wie wij hebben laten staan. Dan zullen wij zelf ook gezien worden.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s