Categorieën
Persoonlijk Theologie

En dan nog dit

Vandaag las ik tijdens een treinreis het boekje En dan nog dit van Nico ter Linden. Ik was benieuwd. Ik heb al veel van Ter Linden gelezen en eigenlijk altijd met veel plezier. Aan de andere kant, ik heb al te veel boekjes van boekjes van wat oudere dominees gelezen die dan aan het einde van de rit alles nog eens op een rijtje zetten en tot de slotsom komen “dat het toch allemaal niet waar is”.

Ik denk bijvoorbeeld aan het boekje van de broer van Nico, Carel ter Linden, Wat doe ik hier in Godsnaam? en aan de boekjes van zonnebankdominee Klaas Hendrikse Geloven in een God die niet bestaat en God bestaat niet en Jezus is zijn zoon. En er zijn er meer.

Gelukkig stelt Nico ter Linden me meteen op de achterflap al gerust:

Theologen die gedesillusioneerd hun geloof aan de wilgen hangen en daar in woord en geschrift verslag van doen, raken mij niet erg, ik zeg het maar eerlijk.

(Er is niets op tegen om van je geloof te vallen – ik wens het niemand toe, of misschien soms ook wel – maar waarom zou je daar de publiciteit mee zoeken? In de praktijk bevestigen die boekjes vooral de mensen die er toch al afscheid van genomen hadden. En als theoloog heb ik moeite met het gemak waarmee denkbeelden die door bepaald niet achterlijke mensen zijn ontwikkeld en die eeuwenlang hun nut bewezen hebben aan de kant worden gezet. Het is lekker makkelijk om in een tijd van afbraak mee te huilen met de nihilistische wolven in het bos. Nee, echt dapper ben je pas als je ondanks alles toch blijft zoeken naar wat in die oude denkbeelden aan waarheid verscholen ligt. ‘De kerk moet wel met de tijd mee!’, zeggen ze dan. Alsof de tijd altijd gelijk heeft…)

En dan nog dit blijkt een vriendelijk, gelovig en uitdagend boekje te zijn. Ik las het met veel plezier. Ter Linden is en blijft een verhalenverteller. Weinig abstracties, veel verhalen. Bijbelverhalen en mensenverhalen. Voor Ter Linden horen die twee bij elkaar. Zo werkt het inderdaad in de praktijk van het kerk-zijn. Tenminste, als het lukt om echt te luisteren, naar elkaar en naar de Bijbel. Dan ontstaat ruimte voor humor, vergeving, iets nieuws.

Het boekje van Ter Linden maakte me vrolijk. Ik hoop dat ik ooit, als ik de balans opmaak, dezelfde openheid, eerlijkheid, humor en diepe verbondenheid met het christelijk geloof blijk te hebben overgehouden. En net als Ter Linden hoop ik dat ik daar iets van kan overdragen. Al hebben we tijd niet mee. Maar laten kunnen we het niet. Ontroerend is het slot van het boekje. Ter Linden citeert de Franse rabbijn Edmond Fleg die aan zijn kleinzoon schrijft:

En ik zei tot mijzelf:
Vanaf die verre vader Abraham tot mijn eigen vader
hebben onze vaders een waarheid overgedragen
die in hun lichaam leefde
en die nu in mij verder leeft.
Zal ik deze waarheid dan niet overdragen
aan die uit mij geboren zijn?
Zul jij het van mij aannemen, mijn kind,
zul jij het wéér overdragen?
Misschien zul jij het willen opgeven.
Als dat zo is, laat het dan zijn
voor een grotere waarheid.
Als die er is.

Ben ik het in alles met Ter Linden eens? Het aardige van het boekje is dat Ter Linden zo schrijft dat ik daar helemaal niet zo mee bezig was tijdens het lezen. Als ik er over nadenk houd ik er een wat hogere christologie op na. Ter Linden doet veel moeite om Jezus terug te plaatsen in zijn joodse context. De grote uitspraken over Jezus laat hij helemaal voor rekening van de evangelisten. Laten we liever leven in de geest van Jezus. Ter Linden schrijft eerlijk dat zijn huiver voor al te veel Jezus ontstond tijdens zijn werk in de Verenigde Staten waar Jezus in de preken in zowel zwarte als blanke kerken alom was. Hij schrijft:

Om het luisteren naar hun preken een beetje vol te houden, hanteerde ik dan een kleine formule: Jesus = God. Dat hielp.

En zo blijkt dat ieder mens, ook Nico ter Linden, door zijn tijd gevormd wordt. Ook de uitspraak ‘Jezus Christus is de Zoon van God’ is een prachtig verhaal. En de Drie-eenheid – waar Ter Linden ook niet veel over zegt – heb ik wel eens vergeleken met een six word story: ‘God: Vader, Zoon en heilige Geest.’ Ook al zo’n onverwoestbaar verhaal.

Ik ben overigens met Ter Linden een groot voorstander van het verstaan van Jezus binnen zijn joodse context. Maar ik denk dat dat een hoge christologie niet per se onmogelijk maakt. Maar daarover een andere keer.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s